Legislativa

Rodzaje norm prawnych

W Republice Czeskiej obowiązują następujące rodzaje ogólnie wiążących przepisów:

  • rozporządzenia, dyrektywy, decyzje UE (które publikowane są w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej), 
  • umowy międzynarodowe (które publikowane są w Dzienniku Umów Międzynarodowych Republiki Czeskiej),
  • ustawy, obwieszczenia, rozporządzenia rządu (które publikowane są w Dzienniku Ustaw CZ),
  • rozporządzenia wydane przez urzędy wojewódzkie i gminne (które publikowane są w biuletynach przepisów prawnych województw, Biuletynie przepisów prawnych miasta stołecznego Pragi, na tablicach informacyjnych urzędów gmin),
  • pozostałe dokumenty, jeśli odnoszą się do nich przepisy prawne (np. standardy księgowe, standardowa klasyfikacja produkcji).

Również należy brać pod uwagę dokumenty, które może i nie są ogólnie obowiązującymi przepisami prawnymi, to jednak prezentują oficjalne stanowiska poszczególnych ministerstw (np. instrukcja metodyczna Ministerstwa Finansów CZ). Tymi opiniami kierują się urzędnicy podejmujący decyzje w sprawach rozpatrywanych na mocy ustawowych uprawnień.

Relacje pomiędzy normami prawnymi

Przepisy prawne tworzą tak jakby drzewo podrzędnych i nadrzędnych przepisów. Jeśli przypadkiem niższy przepis będzie niezgodny z wyższym, to wówczas obowiązują postanowienia przepisu nadrzędnego; w większości przypadków niezgodności są rozwiewane przez Trybunał Konstytucyjny. Ten hierarchiczny układ kieruje się następującymi uproszczonymi zasadami:

  • umowa międzynarodowa ma pierwszeństwo przed prawem narodowym
  • Dyrektywy i Rozporządzenia UE pozostają nadrzędne jako umowy międzynarodowe
  • ustawa nie może być niezgodna z Konstytucją Republiki Czeskiej i Kartą Praw i Swobód Podstawowych
  • ustawy uchwala Parlament Republiki Czeskiej
  • obwieszczenia i rozporządzenia Rządu nie są uchwalane przez Parlament, wydaje je właściwe ministerstwo lub Rząd
  • obwieszczenie i rozporządzenie Rządu mogą regulować jedynie zagadnienia w zakresie określonym w ustawie, nie mogą być niezgodne z ustawą; w każdym obwieszczeniu wskazuje się, przepis prawny na podstawie, którego zostało wydane

Ustawy obowiązują od dnia publikacji w Dzienniku Ustaw. Ustawa obowiązuje od dnia, który jest z reguły określony bezpośrednio w tekście ustawy. Dopiero od tego dnia kierujemy się tą ustawą. Może to być dzień ogłoszenia, w większości jest to jednak data późniejsza; np. ustawy podatkowe z reguły zmieniają się od 1 stycznia.

Zmiany ustaw

Ustawa może być później zmieniona, czyli znowelizowana. Taka znowelizowana ustawa zostaje również opublikowana w Dzienniku Ustaw i zostaje jej również nadany numer. W nowelizacji odnotowuje się, która część ustawy zmienia się i w jaki sposób oraz od kiedy zmiana obowiązuje. Nowelizacja nie zawiera ponownego wydania całego zmienionego tekstu pierwotnego przepisu a jedynie zmiany! Jeśli ktoś weźmie pierwotny tekst ustawy i naniesie na niego zmiany, to wówczas wytworzy tzw. tekst ujednolicony, który nie jest jednak prawnie wiążący. Należy zwracać uwagę na przepisy przejściowe nowelizacji, które są wymienione w ostatnich artykułach ustawy i regulują sytuację tymczasową zaistniałą w okresie przejściowym pomiędzy jedną normą prawną a drugą.



Top